Aby legalnie zatrudnić obywatela Ukrainy w Polsce, należy przejść przez kilka kluczowych etapów:
Krok 1 – sprawdzenie podstawy legalnego pobytu
Obywatel Ukrainy musi przebywać w Polsce legalnie. Może to być na podstawie ruchu bezwizowego (do 90 dni), wizy, karty pobytu lub ochrony czasowej.
Krok 2 – wybór formy zatrudnienia
Najczęściej stosowane opcje to:
Umowa o pracę – pełne prawa pracownicze i ubezpieczenie,
Umowa zlecenie – elastyczna forma zatrudnienia,
Działalność gospodarcza – obywatel Ukrainy może prowadzić własną firmę w Polsce.
Krok 3 – zgłoszenie zatrudnienia do Urzędu Pracy
Pracodawca musi złożyć oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy przez cudzoziemca Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w ciągu 14 dni od rozpoczęcia pracy. Można to zrobić online na praca.gov.pl lub osobiście.
Krok 4 – dopełnienie obowiązków pracodawcy
Sporządzenie umowy w języku zrozumiałym dla pracownika,
Zgłoszenie do ZUS (ubezpieczenie społeczne),

Bez zezwolenia w Polsce mogą pracować:

1. Obywatele UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii.
2. Osoby o statusie uchodźcy.
3. Osoby, które posiadają Kartę Polaka.
4. Absolwenci szkół średnich i studenci.
5. Nauczyciele języków obcych, pracujący w placówkach oświatowych.
6. Inne osoby, które mają do tego pozwolenia.

Wniosek o wydanie zezwolenia do Powiatowego Urzędu Pracy należy złożyć przed rozpoczęciem pracy, jeszcze przed zatrudnieniem cudzoziemca. Zaleca się złożenie wniosku z odpowiednim wyprzedzeniem, aby urząd miał czas na jego rozpatrzenie i wydanie decyzji.

Pamiętaj, że do Powiatowego Urzędu Pracy należy złożyć:

Powiadomienie o podjęciu pracy przez cudzoziemca
(lub powiadomienie o niepodjęciu pracy, jeśli do niej nie doszło).

Powiadomienie to składa pracodawca do Powiatowego Urzędu Pracy, który zarejestrował oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, w terminie 7 dni od dnia:

• rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca albo

• planowanego dnia rozpoczęcia pracy (jeżeli cudzoziemiec jej nie podjął).

Pełna elektronizacja procedur – wszystkie wnioski o zezwolenia na pracę lub oświadczenia związane z powierzaniem pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składa się wyłącznie online przez portal Biznes.gov.pl.

Obowiązek przesyłania umowy o pracę przed rozpoczęciem pracy – polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi musi wysłać kopię umowy przed rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca w terminie.

Tłumaczenie umowy – umowy sporządzone w języku obcym wymagają poświadczonego tłumaczenia na polski i przechowywania go przez cały okres pracy cudzoziemcom na terytorium Polski oraz przez 2 lata po zakończeniu zatrudnienia.

Likwidacja testu rynku pracy – znika obowiązek sprawdzania dostępności pracowników polskich, co upraszcza procedurę zatrudniania i powierzania pracy cudzoziemcom.

Surowsze kary za nielegalne zatrudnienie – za naruszenie przepisów dotyczących pracy i pobytu w Polsce grożą grzywny w wysokości 3 000–50 000 zł.

Większe uprawnienia kontrolne inspekcji – Państwowa Inspekcja Pracy i Straż Graniczna mogą kontrolować podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi oraz zobowiązań wynikających z powierzania pracy bez wcześniejszego powiadomienia.

Nowe podstawy odmowy wydania zezwolenia – np. brak wnoszenia składek ZUS przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi lub stosowanie nieuczciwych praktyk.

Ograniczenia dotyczące wiz i zatrudnienia – cudzoziemcy przebywający na wizach turystycznych lub edukacyjnych nie mogą podejmować pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej nawet jeśli mają zezwolenie.

Zwolnienie niektórych osób z obowiązku zezwolenia na pracę – absolwenci polskich uczelni oraz niektóre grupy cudzoziemców nie muszą posiadać zezwolenia na powierzanie pracy cudzoziemcom na terytorium Polski.

Pełna treść informacji na stronie – https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/005940 

Najistotniejszym wydaje się być fakt, że pracodawcę obowiązują wszystkie polskie przepisy z zakresu prawa pracy oraz pracy i polityki społecznej. Oznacza to, że zatrudniany obcokrajowiec musi mieć zapewnione przynajmniej minimalne wynagrodzenie, urlop wypoczynkowy czy przerwy w pracy.
O czym jeszcze należy pamiętać?
Zanim osoba spoza kraju przystąpi do pracy na terytorium RP, musi dostarczyć pracodawcy aktualny dokument potwierdzający legalny pobyt w Polsce (np. mieś zezwolenie na pobyt czasowy lub stały). Obowiązkiem pracodawcy jest:

• weryfikacja, czy cudzoziemiec posiada ważne zezwolenie pobytowe umożliwiające podjęcie pracy w Polsce,
• wykonanie kopii przedstawionego dokumentu i zachowanie go przez cały okres zatrudnienia.

Jak najbardziej na terenie Polski możliwe jest legalne zatrudnienie obywateli innych krajów. Należy jednak pamiętać, że przy zatrudnianiu pracowników spoza UE, EOG lub Szwajcarii (np. w przypadku cudzoziemców z Ukrainy) obowiązują określone warunki dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, jakie muszą zostać spełnione, żeby zatrudnienie było zgodne z prawem. Dwa podstawowe znajdziesz poniżej.
Przede wszystkim niezbędne jest okazanie dokumentu potwierdzającego legalność pobytu cudzoziemca w Polsce. Mówimy tutaj o konieczności posiadania wizy lub karty pobytu.
Ponadto, jeśli cudzoziemiec przebywa na terenie Polski, między innymi, w celach zarobkowych i chce pracować, to podstawowym wymogiem jest posiadanie przez niego zezwolenia na pracę. Dlatego, zanim powierzysz wykonywanie pracy cudzoziemcowi, pamiętaj że niezbędne jest złożenie wniosku u Wojewody.
WAŻNE! Istnieje możliwość zatrudnienia obcokrajowca w oparciu o zezwolenie na pracę sezonową na podstawnej umowie o pracę lub innej umowie.

Ustawą, która reguluje kwestie związane z zatrudnianiem cudzoziemców w Polsce, jest Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zezwolenie na pracę sezonową / pracę tymczasową (typ S) w Polsce uzyskuje się poprzez złożenie wniosku online na portalu praca.gov.pl przez pracodawcę / polski podmiot powierzający wykonywanie pracy. We wniosku należy podać m.in. dane cudzoziemca, przewidziany okres pracy i warunki zatrudnienia. Decyzję administracyjną wydaje starosta właściwy ze względu na siedzibę pracodawcy.

Aby cudzoziemiec mógł legalnie podjąć pracę na polskim rynku pracy, musi posiadać legalny pobyt. Oznacza to, że powinien przebywać w Polsce na podstawie wizy, karty pobytu, ruchu bezwizowego lub innego dokumentu potwierdzającego jego prawo do pobytu.

Po spełnieniu tego warunku podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi może podpisać z nim odpowiednią umowę – najczęściej umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną (np. umowę zlecenie). Kopia umowy z cudzoziemcem powinna zostać przesłana i zarejestrowana w systemie, czyli pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Umowa musi uwzględniać m.in. stanowiska pracy, wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu, a także obowiązki wynikające z zobowiązań wynikających z powierzenia pracy cudzoziemcowi. Dodatkowo, pracodawca powinien przestrzegać wymogów dotyczących środków na ochronę miejsc pracy.