Jurysdykcja sądu polskiego
Co do zasady prowadzenie postępowania rozwodowego przez skład orzekający w Polsce jest możliwe, w szczególności jeżeli:
- jeden lub oboje małżonkowie mają obywatelstwo polskie lub
- jeden lub oboje małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu w Polsce lub
- jeden lub oboje małżonków mają miejsce zamieszkania w Polsce lub
- oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jeden z małżonków nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej lub
- mąż lub żona składający pozew mieszka w Polsce co najmniej od roku przed wniesieniem pozwu lub
- mąż lub żona składający pozew jest obywatelem polskim i ma co najmniej od 6 miesięcy przed wniesieniem pozwu miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli jeden z małżonków mieszka za granicą należałoby rozważyć w jaki sposób będzie on mógł wziąć udział w postępowaniu. Coraz częściej rozprawy są prowadzone zdalnie, ale nie każdy sędzia prowadzący postępowanie wyrazi na nie zgodę.
Mimo powyższego, zawsze trzeba badać czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy właściwy do orzeczenia rozwodu będzie sąd w Polsce, ponieważ dla obywateli różnych państw wymogi mogą być inne. Jeżeli po wniesieniu pozwu polski skład orzekający uzna, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy to odrzuci pozew.
Przesłanki rozwiązania małżeństwa przez rozwód - zupełny i trwały rozkład pożycia
Małżonkowie decydują się na rozwód z różnych powodów. Natomiast rozwiązanie małżeństwa przez rozwód będzie możliwe jeżeli między nimi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, a także jeżeli wskutek niego nie ucierpi dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Zupełny rozkład pożycia oznacza ustanie między mężem a żoną więzi fizycznej, duchowej i gospodarczej.
Więź fizyczną rozumie się przez współżycie seksualne i intymność. Więź duchową (uczuciową) określa się zazwyczaj jako zespół wzajemnych uczuć, miłości i przywiązania, których dalszymi skutkami są szacunek, zaufanie, szczerość, lojalność. Natomiast więź gospodarcza to prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, czyli wspólne prowadzenie domu i finansów.
Sąd może nie rozwiązać związku małżeńskiego przez rozwód jeżeli z różnych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub dobrem dzieci stron postępowania.
Jak złożyć pozew o rozwód w Polsce? Procedura krok po kroku
Pamiętaj, że powinieneś sporządzić pozew o rozwód, a nie wniosek o rozwód. Wnioski są składane w postępowaniach nieprocesowych, gdzie co do zasady nie ma sporu między stronami postępowania. Natomiast sprawa o rozwód jest sprawą rozpatrywaną w postępowaniu procesowym i wymaga sporządzenia oraz wniesienia pozwu.
Przed wszczęciem postępowania o rozwiązanie małżeństwa strona wnosząca pozew powinna zebrać wymagane dokumenty, przede wszystkim akty stanu cywilnego takie jak odpis aktu małżeństwa czy odpisy aktów urodzenia dzieci. W przypadku cudzoziemców wszystkie dokumenty wydane za granicą będą musiały być przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, a te pochodzące spoza Unii Europejskiej mogą wymagać dodatkowo apostille lub legalizacji.
Dlatego zawsze warto skorzystać z pomocy prawnika, który udzieli wsparcia w całym procesie, a w szczególności odpowiednie na nurtujące pytania, rozwieje wątpliwości, a także wskaże jakie dokumenty przygotować i które z nich powinny zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego.
Pierwszym krokiem, jaki należy podjąć w celu wszczęcia postępowania o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód na terytorium Polski – jest złożenie pozwu o rozwód. Po jego złożeniu zostaje wszczęte postępowanie.

Gdzie złożyć pozew o rozwód w Polsce?
Instytucja, do której należy złoży pozew o rozwód to sąd okręgowy w Polsce właściwy dla okręgu, w którym małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.
Jeżeli żaden z małżonków nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu w okręgu miejsca ich ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania to wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma to sąd miejsca zamieszkania powoda.
Co powinien zawierać pozew o rozwód?
Pozew o rozwód powinien przede wszystkim zawierać:
- oznaczenie sądu, do którego jest skierowany,
- oznaczenie stron postępowania (imiona i nazwiska, obywatelstwo, adresy zamieszkania, numer PESEL lub datę urodzenia),
- oznaczenie rodzaju pisma,
- wskazanie wniosków: czy rozwiązanie małżeństwa ma nastąpić z orzeczeniem o winie, czy bez orzekania o winie, czy ma zostać orzeczone o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania stron,
- jeżeli strony postępowania posiadają małoletnie dzieci dodatkowo wskazanie żądania w zakresie ustalenia władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania dzieci, kontaktów rodziców z dziećmi, alimentów,
- wskazanie wniosku o podział majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu,
- informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia,
- uzasadnienie, w którym zostanie opisany stan faktyczny (m.in. data zawarcia małżeństwa, przebieg małżeństwa, relacje stron), a także zostanie wskazane, że małżeństwo uległo zupełnemu i trwałemu rozkładowi pożycia – co należy wykazać,
- podpis osoby składającej pozew lub jej pełnomocnika,
- wymienienie załączników.
Do pozwu należy dołączyć wszelkie dokumenty, które będą wykazywały okoliczności opisane w treści uzasadnienia pozwu, m.in. odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia dzieci.
Pozew o rozwód należy złożyć do sądu w dwóch egzemplarzach. Nie zapomnij o załącznikach, które również składasz w dwóch egzemplarzach.
Ile kosztuje rozwód w Polsce? Koszt opłaty sądowej za pozew rozwodowy
Opłata sądowa za wniesienie pozwu o rozwód wynosi 600 zł. Opłatę należy uiścić na rachunek bankowy sądu, do której jest składany pozew i dołączyć do niego potwierdzenie uiszczenia tej opłaty.
Jeżeli strona ustanowi pełnomocnika konieczne jest także uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł na rachunek bankowy urzędu miasta lub gminy, na którego terenie znajduje się sąd, do którego składany jest pozew. Potwierdzenie wykonania opłaty trzeba również dołączyć do pozwu.
Pełny koszt rozwodu zależy od wielu zmiennych, dlatego nie można podać dokładnej kwoty. Koszty mogą się wahać od kilkuset złotych do nawet kilkunastu tysięcy złotych – koszt ten jest przede wszystkim uzależniony od tego czy stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, czy też zostaje złożony wniosek o podział majątku.
Rozwód bez orzekania o winie
Rozwód bez orzekania o winie to forma rozwodu, w której skład sędziowski nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za rozkład pożycia małżeńskiego. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie postępowanie jest zwykle szybsze i mniej konfliktowe, ponieważ obie strony zgadzają się na rozwiązanie małżeństwa bez wskazywania winnego. Jest to dobre rozwiązanie, gdy para małżeńska chcę uniknąć stresu i długich procesów sądowych. Tak więc, jeżeli drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód bez orzekania o winie to istnieje duże prawdopodobieństwo, że odbędzie się tylko jedna rozprawa i zostanie wydane orzeczenie w sprawie rozwodu.
Rozwód z orzeczeniem o winie małżonka
Rozwód z orzeczeniem o winie polega na tym, że sąd wskazuje, która ze stron jest odpowiedzialna za rozpad małżeństwa. Taki rozwód może wpływać na kwestie alimentów oraz podział majątku, ponieważ strona uznana za winną może być zobowiązana do świadczeń na rzecz niewinnego małżonka. Rozwód z orzekaniem o winie jest zwykle bardziej skomplikowany i czasochłonny, gdyż wymaga przedstawienia dowodów i może prowadzić do sporów.
Jeżeli skład orzekający orzeknie rozwód z winy jednego z małżonków to drugi z nich może żądać od niego zapłaty alimentów, jeżeli rozwód spowodował jego niedostatek lub istotne pogorszenie sytuacji materialnej.
Orzeczenie sądu w sprawie rozwodowej - wyrok rozwodowy
Postępowanie kończy się wydaniem przez sąd wyroku, w którym sąd orzeka rozwód, a także, o ewentualnej winie małżonka lub obydwu małżonków. Jednakże na wspólna zgodę na rozwód małżonków sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie.
W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga również o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem para małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz alimentach, a także miejscu zamieszkania dziecka.
Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka o sposobie korzystania z tego mieszkania, jeżeli strony o to wnosiły, i dokonuje podziału majątku, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
Pamiętaj, że czym innym jest postępowanie o rozwód, a czym innym postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności małżeństwa. Musisz mieć również na uwadze, że nie jest to rozwód kościelny.
Jak długo trwa rozwód?
Trudno jest określić jak długo będzie trwało rozpaczanie sprawy. Jest to uzależnione od wielu czynników, m.in. od tego czy:
- którykolwiek z małżonków wnosi o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód z wyłącznej winy drugiego małżonka,
- małżonkowie są zgodni co do orzeczenia rozwodu, ewentualnie co do sposobu ustalenia kontaktów rodziców z dziećmi, alimentów,
- dużo spraw wpłynęło do sądu – często będzie to zależne również od wielkości miasta, w którym znajduje się sąd.
W sprawach prostszych, gdzie małżonkowie są zgodni w większości kwestii, a przede wszystkim jeżeli rozwiązanie małżeństwa ma nastąpić bez orzekania o winie, możliwe jest uzyskanie orzeczenia po przeprowadzeniu tylko jedna rozprawa rozwodowa, w ciągu 6-12 miesięcy. W sprawach skomplikowanych, w szczególności kiedy małżonkowie nie są zgodni w wielu kwestiach to postępowanie może trwać ponad rok, a nawet i kilka lat.
Rozdzielność majątkowa
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez związek małżeński lub przez jednego z nich (wspólna własność).
Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego (potocznie zwaną intercyzą) ustanowić rozdzielność majątkową. Taka umowa może zostać zawarta nawet przed zawarciem związku małżeńskiego.
Z ważnych powodów każdy z małżonków może również wnosić o ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd. W wyjątkowych wypadkach może zostać orzeczone ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa.
Samo wniesienie pozwu o rozwód nie powoduje, że między mężem i żoną ustanie wspólność majątkowa. Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Dopiero w tym momencie możliwe jest podjęcie działań w celu podziału majątku byłych małżonków.
Jak dzieli się majątek po sądowej rozprawie?
Zazwyczaj podział majątku jest dokonywany po przeprowadzeniu odrębnego postępowania. Podział majątku w trakcie rozpaczania sprawy jest możliwy, ale tylko jeżeli nie przedłuży to znacząco postępowania. Co oznacza to w praktyce? Sąd dokona podziału wspólnej własności podczas prowadzonego postępowania, jeżeli majątek ten obejmuje tylko kilka przedmiotów, np. tylko 2 samochody i pierwszy oraz drugi małżonek wyrazi zgodę co do ich wartości oraz sposobu podziału.
Jednak w Polsce zazwyczaj podział majątku jest dokonywany dopiero po prawomocnym zakończeniu rozpaczaniu sprawy i następuje na podstawie wniosku złożonego przez jednego z byłych małżonków w ramach odrębnego postępowania.
Mąż i żona mogą również zawrzeć umowę lub ugodę w zakresie podziału majątku wspólnego, bez przeprowadzania odrębnego postępowania sądowego. Co pozwoli zaoszczędzi im przede wszystkim czas, jak i pieniądze.
Strony w pierwszej kolejności powinny wskazać co wchodzi w skład majątku wspólnego (nieruchomości – np. mieszkanie, dom, grunty; ruchomości – np. samochód, wyposażenie mieszkania: meble, sprzęt AGD, telewizor). Następnie w jaki sposób chciałyby, żeby majątek został podzielony między byłych małżonków. Jeżeli strony postępowania są zgodne sąd ustali skład wspólnego majątku stron i orzeknie podział majątku zgodnie z ich wnioskami. Natomiast jeśli między stronami postępowania powstanie spór, w szczególności co do wartości przedmiotów wchodzących w skład majątku sąd będzie musiał powołać biegłych w celu ustalenia ich wartości.
Jak może pomoc Kancelaria prawno-rachunkowa SIIAMI?
Często rozwód wiąże się z dużymi emocjami, dlatego nasi prawnicy zapewniają pełne wsparcie w procesie rozwodu cudzoziemców w Polsce – od konsultacji aż do uzyskania prawomocnego wyroku sądu. Oferujemy:
Sprawdzenie jurysdykcji – ustalimy, czy polski sąd ma prawo rozpoznawać dane postępowanie rozwodowe.
Sporządzenie i złożenie pozwu – przygotujemy pozew o rozwód z uwzględnieniem wszystkich aspektów prawnych, w tym kwestii dotyczących dzieci, alimentów oraz podziału majątku.
Reprezentację przed sądem – prawnik będzie bronił Twoich interesów w toku procesu i poprowadzi sprawę w Twoim imieniu.
Negocjacje i mediacje – w razie potrzeby przeprowadzimy rozmowy pomiędzy stronami w celu przyspieszenia postępowania oraz osiągnięcia najlepszego rozwiązania.
Kompleksowe doradztwo – odpowiemy na wszystkie pytania, wyjaśnimy etapy rozpaczania sprawy, terminy i możliwe konsekwencje.
Dzięki naszemu wsparciu unikniesz błędów i zyskasz pewność, że Twoja sprawa prowadzona jest w sposób profesjonalny i skuteczny.












